Od lat szereg zespołów w Polsce prowadzi szkolenia, badania i organizuje sympozja na temat schizofrenii.   Program "Schizofrenia - otwórzcie drzwi" ma na celu w pierwszym etapie integrację naszych środowisk i stworzenie "wspólnoty intelektualnej", szeroko powiązanego  środowiska opiniotwórczego tak, aby nasze wspólne przesłanie miało mocny rezonans w opinii publicznej i prawdziwie doprowadziło do przełomu w postawach i uprzedzeniach wobec osób chorych psychicznie.

"Schizofrenia - otwórzcie drzwi"- struktura programu

Aby zagwarantować wieloletni rozwój programu, jego ogólnopolską koordynację i współpracę z WPA postanowiono realizować projekt według wymaganego przez Światowe Towarzystwo Psychiatryczne harmonogramu.

Koordynator i "grupa wstępnego planowania"

             W styczniu 2000 roku Zarząd PTP powołał koordynatora programu, który zorganizował "grupę planującą i koordynującą przebieg programu" (wg. terminologii WHO "Grupę Wstępnego Planowania", Initial Planning Group). Grupa ta utworzyła Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Psychiatrii i Opieki Środowiskowej, którego jednym z celów statutowych jest realizacja programu "Schizofrenia - otwórzcie drzwi".

Koordynatorzy regionalni

W pierwszej fazie projektu zaprosiliśmy do udziału osoby, stowarzyszenia i instytucje zaangażowane w problematykę schizofrenii z czterech regionów: śląskiego, małopolskiego, mazowieckiego i podlaskiego. W kolejnym kroku  koordynatorów programu "Schizofrenia - Otwórzcie drzwi" w kolejno włączanych do współpracy regionach:

 Region śląski                            -  Krzysztof Czuma

 Region małopolski                    -  Anna Bielańska

 Region mazowiecki                   -  Joanna Meder

 Region podlaski                        -  Sławomir Rogowski

 Region lubuski                          -  Władysław Sterna

 Region kujawsko - pomorski    -  Aleksander Araszkiewicz

 Region wielkopolski                  -  Barbara Trafiarska

Koordynatorzy projektów  i zadań

Anna Bielańska                                       - współpraca z mediami
Jacek Wciórka                                        - badania postaw w stosunku do osób chorych psychicznie
Maria Pałuba                                           - program "Razem w życiu i sztuce" w regionach

Józefa Grodecka                                     - koordynacja współpracy z Ośrodkami Pomocy Społecznej w regionach -program
                                                                "Leczyć się, mieszkać i pracować w gminie"
Hubert Kaszyński                                   - gminne i regionalne programy pracy dla osób chorych psychicznie
Agnieszka Lewonowska                         - współpraca z organizacjami pozarządowymi
 

Zofia Puchelak/Andrzej Warot                - współpraca ze Stowarzyszeniami Rodzin
Małgorzata Kawula                                 - współpraca ze Stowarzyszeniem Pacjentów "Otwórzcie drzwi"

Bogdan de Barbaro                                 - koordynacja szkoleń dla lekarzy rodzinnych
Jarosław Naliwajko SJ                            - koordynacja współpracy z "Kościołem" i szkoleń dla kleryków
Irena Namysłowska/ Ewa Domagalska - koordynacja współpracy ze "Szkołą" i szkoleń dla nauczycieli
 
 

Joanna Meder                                              - współpraca z przewodniczącymi sekcji PTP celem wprowadzenia
                                                                      programu  "psychoterapeutycznych standardów leczenia schizofrenii"
Andrzej Cechnicki/ Maria Rostworowska   -koordynacja programu "wczesnego leczenia i zapobiegania nawrotom
                                                                      w     schizofrenii"
 

Ogólnopolska Grupa Koordynatorów Programu  "Schizofrenia - otwórzcie drzwi"

Za merytoryczną realizację programu odpowiadać będzie "Ogólnopolska Grupa Koordynatorów" (Local Action Group), którą tworzą koordynatorzy regionalni, osoby prowadzące koordynację indywidualnych zadań oraz przewodniczący współpracujących z Programem Sekcji PTP.

Program merytoryczny

Celem merytorycznym programu jest przeciwstawianie się stygmatyzacji i dyskryminacji osób chorych na schizofrenię; obejmuje on cztery obszary działania:

1. Współpraca z mediami
2. Program edukacyjny
3. Działania praktyczne
4. Badanie postaw

Współpraca z mediami
Współpraca z mediami będzie realizowana zarówno w programach ogólnopolskich jak i lokalnych w oparciu o dotychczasowe doświadczenia zebrane przez instytucje i osoby zaproszone do współpracy w ramach "Ogólnopolskiej Grupy Koordynatorów". Spróbujemy ustalić wspólny, dostępny dla nieprofesjonalnego słuchacza język jakim, my profesjonaliści będziemy opowiadać o chorobie - jej przyczynach, przebiegu i leczeniu (10 powszechnie akceptowanych tez na temat schizofrenii). Oznacza to regularne audycje radiowe, telewizyjne, publikacje w prasie lokalnej i krajowej.
Artykuły w lokalnej prasie lub radiu powinny być prezentowane z perspektywy pacjenta, rodziny i profesjonalisty. Istotnym zadaniem będzie współpraca z pacjentami, którzy będą gotowi "udzielić swego głosu" lub przedstawić "swoją twarz" w mediach.  Planuje się przygotowanie krótkiego, informacyjnego filmu dla telewizji "Schizofrenia - otwórzcie drzwi" oraz akcję plakatową w całej Polsce. Hasłem roku 2001 jest "Schizofrenia nie jest chorobą nieuleczalną"
Ważnym zadaniem jest przygotowanie i wydanie informatora na temat schizofrenii, który byłby łatwo dostępny w całej Polsce i zawierał podstawowe informacje o chorobie celem przełamania istniejących stereotypów i mitów. Planuje się wprowadzenie najistotniejszych informacji do internetu.

Program edukacyjny

Program edukacyjny winien opierać się na dotychczasowych doświadczeniach wielu zespołów w szkoleniu o schizofrenii. Należy je wzbogacić o następujące aspekty:
1. Obok tradycyjnych grup poddanych szkoleniu takich jak pracownicy psychiatrii i pomocy społecznej należy programem informacyjnym objąć:
- pacjentów psychiatrycznych i ich rodziny
- pracodawców
- księży i kleryków
- nauczycieli
- polityków samorządowych
- dziennikarzy
2. Obok profesjonalistów należy włączyć jako osoby szkolące, rodziny pacjentów i pacjentów jako "edukatorów o chorobie" (trzeba powołać Stowarzyszenia Pacjentów, które byłoby skoncentrowane na tym działaniu)
3. Należy rozbudować współpracę z Kościołem celem szkolenia, zwłaszcza kleryków w nowym spojrzeniu na chorobę psychiczną
4. Planuje się przygotowanie dostępnych dla rodzin i pacjentów poradników lub ich ponowne edycje.
5. Działania na forum ogólnopolskim należy powiązać z cyklicznie organizowanymi przez różne ośrodki w kraju  sympozjami na  temat schizofrenii i problematyki społecznej, które są forum szkoleniowym a zarazem stwarzają okazję do kontaktów z mediami (konferencje prasowe). Jest to równocześnie okazja do spotkań w grupie "Ogólnopolskich koordynatorów", gdyż jej uczestnicy są najczęściej wykładowcami na tych Sympozjach i regularnych podsumowań przebiegu programu.

Działania praktyczne

Działanie praktyczne winny się odbywać również na forum lokalnym i ogólnopolskim. Celem większej dostępności i atrakcyjności przekazywanych informacji planuje się przygotowanie ogólnopolskiego harmonogramu wernisaży, działań artystycznych pod ogólnym tytułem "Razem w życiu i sztuce".  Wydarzenia takie jako imprezy towarzyszące powinny wykorzystywać sympozja psychiatryczne, ale szczególnie ważn jest, aby były realizowane poza instytucjami psychiatrycznymi (galerie, domy kultury)

W środowisku lokalnym takim działaniem może być "otwarcie drzwi" do instytucji psychiatrycznej: w oddziałach dziennych, centrach rehabilitacyjnych. Sytuacja w której każdy może przyjść do takiego centrum dziennego i porozmawiać z psychologiem, lekarzem, pracownikiem socjalnym, członkiem Stowarzyszenia Rodzin lub Pacjentów. Towarzyszyć temu może kiermasz rzeczy wyprodukowanych przez pacjentów, wystawa prac plastycznych, koncert. Równocześnie konieczne jest nagłośnienie takiego dnia w mediach pod hasłem np. "Wszystko o schizofrenii", itp.
Ewaluacja programu
Program edukacyjny poprzedzony będzie nie tylko badaniem postaw społecznych, ale również równolegle prowadzonym programem badawczym powadzonym, przy współpracy z profesjonalistami, przez Stowarzyszenia Pacjentów i Rodzin celem opisu subiektywnego doświadczenia "stygmatyzacji i dyskryminacji" w ich środowisku.

Odległe cele

Ostatecznie działania praktyczne powinny doprowadzić do wprowadzenia dwóch podstawowych standardów w leczeniu schizofrenii w Polsce:
a) powszechnych grup psychoedukacyjnych dla rodzin
b) powszechnych grup psychoterapeutycznych, ambulatoryjnych dla pacjentów
Program ten będzie realizowany w porozumieniu z przewodniczącymi trzech Sekcji PTP:
- Sekcją Psychoterapii
- Sekcją Terapii Rodzin
- Sekcją Psychiatrii Środowiskowej i Rehabilitacji
 

Kolejnym obszarem, na którym będą koncentrować się działania praktyczne będą seminaria i zajęcia dla osób i instytucji organizujących program pracy dla osób chorych psychicznie oraz opracowanie regionalnych programów celem powołania „firm społecznych” dla chorych na schizofrenię (odpowiedzialni - mgr Hubert Kaszyński, mgr Agnieszka Lewonowska)
 
 
 

OSOBY,   STOWARZYSZENIA I INSTYTUCJE
ZAPROSZONE DO UDZIAŁU W PROJEKCIE "Schizofrenia - Otwórzcie drzwi"
 

 Zaproszenie obejmuje:
1. Profesjonalistów
2. Instytucje psychiatryczne,   Fundacje i Stowarzyszenia
3. Klientów i ich rodziny zorganizowanych w Stowarzyszenia
4. Przedstawicieli mediów
5. Inne osoby gotowe zaangażować się w projekt (np.artyści, prawnicy).
 

Wstępne kalendarium dla programu "Otwórzcie Drzwi"
Plan na lata 2000 - 2003
 

Faza I i II  Kroki początkowe - w nomenklaturze WPA

marzec 2000 mianowanie koordynatora projektu
                powstanie Grupy Wstępnego Planowania

kwiecień 2000    zaproszenie osób,   Stowarzyszeń i instytucji z całej Polski do Lokalnej
                 Grupy Działania

maj 2000       opracowanie wstępnego projektu programu

czerwiec 2000  wizyta prof.   Normana Sartoriusa w Polsce i spotkanie z Grupą       Wstępnego Planowania
               - początek projektu
               - ogólnopolskie badanie postaw wobec schizofrenii (prof.   Jacek  Wciórka) i ewentualne zaplanowanie     badań regionalnych
27-28 październik 2000  schizofrenia,   farmakoterapia,   psychoterapia i rehabilitacja
               "Powrót do społeczeństwa" Warszawa IPN

Faza III Tworzenie programu

15,   16 wrzesień 2000,   Tworki,   Konferencja Psychiatrii Środowiskowej

 pierwsze spotkanie Lokalnej Grupy Działania w ramach Konferencji,   wypracowywanie wspólnych sposobów działania i wspólnych strategii,   porozumienie się co do języka,   itd.

23 – 25 listopad 2000,   Kraków,   Sympozjum "Schizofrenia; różne konteksty,   różne terapie"

 ostateczne przyjęcie programu,   sformułowanie krótko i długoterminowych celów

 kolejne spotkanie Lokalnej Grupy Działania

 przygotowanie informatora o schizofrenii

Faza IV,   V  Przygotowanie i realizacja programu

14 - 17 czerwiec 2001,   Kraków,   Zjazd Psychiatrów Polskich

 seminarium podsumowujące dotychczasowe działania,

 wymiana informacji z prof.   Sartoriusem i grupą WPA,

 oficjalne przyjęcie programu

październik 2001,   Warszawa,   Sympozjum "Jakość życia w schizofrenii"

listopad 2002,   Kraków,   Sympozjum "Schizofrenia; różne konteksty,   różne terapie"

 ocena i zreflektowanie realizacji programu,

 kolejne spotkanie Lokalnej Grupy Działania

Firmajest  światowym  sponsorem  programu  "Open the doors"

PUBLIKACJE

WARSZTATY TERAPII ZAJĘCIOWEJ ODDZIAŁ DZIENNY  [REHABILITACYJNY] "HOTEL" BADANIA ODDZIAŁ DZIENNY  [TERAPEUTYCZNY] AMBULATORIUM MIEJSCA PRACY CHRONIONEJ  CZASOPISMO "DLA NAS"   OBOZY TERAPEUTYCZNE PORADNIA  RODZIN OTWÓRZCIE  DRZWI  STOWARZYSZENIA  Z E S P Ó Ł H O S T E L  GALERIA "MIODOWA"  TEATR  "PSYCHE"